PÉÆAQÚ vÁgÁA
PÉÆAPÉÚAvÉÆè ±ÉÃPïì¦AiÀÄgï JªÀiï.¦. qɸÁ
PÉÆqÁå¼ï D¸ï¥Á¸ÁAvï 1910 E¸ÉéxÁªïß PÉÆAQÚ £ÁlPÁA SɼÀªïß zÁPÀ¬Ä¯Éè zsÁPÉè DªÀiÁÌA ªÉļÁÛvï. 'eÉ¥ÀÅöà ®ÆgïØ÷ì AiÀÄƤAiÀÄ£ï' ªÀiÁí®ÎqÉA eÁ¯Áågï eÉ¥ÀÅöà ¸É«Ä£Àj ªÀoÁgÁAvï D£ÉåÃPï £ÁlPï ¥ÀAUÀqï £ÁlPÁA SɼÀªïß zÁPÀAiÀiÁÛ¯ÉÆ. EdAiÀiï ¦ügÀÎAeÉAvï¬Ä £ÁlPï ¥ÀAUÀqï D¸ï¯Éè. vÀ±ÉAZï ¥Àr¯ÁAvï KPï £ÁlPï ¥ÀAUÀqï vÁå vÉA¥Ágï UÀÄqÁå ¸ÀĪÁvÁåA¤ £ÁlPï SɼÀªïß zÁPÀAiÀiÁÛ¯ÉÆ. ºÉgï ¦ügÀÎeÁA¤AAiÀiï PÀ¯Éa ªÉÇÃqï D¸ï¯Éè ¸ÉÆ¥Áågï, »vÁèA¤ PÁ¥ÁØA - ªÉÇ°AZÉ ¥ÀqÉÝ ¨ÁAzÀÄ£ï £ÁlPï SɼÀªïß zÁPÀAiÀiÁÛ¯É ªÀÄíuï DªÉÄÑ ªÀiÁí®ÎqÉ ¸ÁAUÁÛvï.
ºÁå ¸Àgïé £ÁlPï ¥ÀAUÁØAPï JPÁ ªÀiÁAvÁ©üvÀgï ºÁqïß '£ÁlPÁAzÁéjA zsÁjäPï ¸ÁzÀ£ï' ªÀÄí¼Áî÷å zsÉåÃAiÀiÁSÁ¯ï PÉÆAQÚ £ÁlPï ¸À¨sÁ ¸ÁÜ¥À£ï PÀgïß, ºÁå ªÀgÁì ¸Ámï ¨sÀgÁÛvï. PÉÆAQÚ £ÁlPï ¸À¨sÉ£ï ªÀeÉÆæÃvÀìªï DZÀgÀÄAZÁå ºÁå ¸ÀAzÀgÁâgï JªÀiï.¦. qɸÁZÉÆ GqÁ¸ï PÁqÉÆÑ PÉÆAQÚ £ÁlPï PÀ¯É xÀAAiÀiï UÀªÀæªÁZÉA eÁªÁ߸Á. JªÀiï. ¦. qɸÁ£ï ºÁå ¸ÀA¸ÁgÁPï DzÉêïì ªÀiÁUÉÆ£ï dįÁAiÀiï 29 vÁgÉÌgï 27 ªÀgÁìA ¸ÀA¥ÁÛvï. 1978 E¸ÉéAvï JªÀiï.¦.qɸÁ zɪÁ¢Ã£ï eÁ¯ÉÆè.
²æÃ. JªÀiï.¦. qɸÁ ¯ÉÆPÁPï ªÀÄ£ÉÆÃgÀAd£ï, ¸ÁAUÁvÁZï zÉQ jwZÉ £ÁlPï §gÀªïß, ¸ÁzÀgï PÀjvï, zsÀjäPï D¤ ¸ÀªÀiÁfPï ªÉƯÁA - ¸ÀA¥ÀæzÁAiÀiÁA«²A UÀÆAqï «ZÁgÁAZÉ zsÁgÉPï zsÀgÀÄ£ï, D¦èA aAvÁàA £ÁlPï PÀ¯É ªÀiÁj¥sÁvï ¯ÉÆPÁPï ¥ÁªÀ¬Ä¯Áè÷å £ÁlQ¸ÁÛA¥À¬ÄÌ ªÀiÁí®ÎqÉÆ. PÉÆAQÚ ¸ÀªÀiÁf£ï ±ÉÃPïì¦AiÀÄgï ªÀÄíuïZï M¼Á̯ÉÆè.
ªÉÆrÛ£ï ¥Áªïè qɸÁ PÀzÉîZÁå PÁ¹äÃgï qɸÁ D¤ ¥sÉÇèÃj£ï ªÉÆAvÉÃgÉÆPï KPï ªÀiÁvïæ ¥ÀÇvï eÁªïß 7-4-1905 ªÉgï d¯Áä¯ÉÆè.
¸ÁA ®Ä«¸ï PÉƯÉfAvï D¥ÉèA ²PÀ¥ï ¸ÀA¥Àªïß xÉÆrA ªÀgÁìA WÁmÁZÁå PÁ¥Éå vÉÆmÁAvï gÁAiÀÄÖgï eÁªïß vÉÆ ªÁªÀÅgÉÆè. G¥ÁæAvï PÉÆqïAiÀiÁ¼ÁAvïZï £À¼Áå PÁgÁÌ£ÁåAvï JPÁAªÉÖAmï eÁªïß ªÁªÀÅöæAPï ¯ÁUï¯ÉÆè JªÀiï.¦. qɸÁ, eÉƸɦü£ï ¸ÉÆeÁ¯ÁVA ®UÁß ¨sɸÁAvï JPÀémÉÆè. vÁAPÁA EPÁæ duÁA ¨sÀÄjÎA. ZÀªïÎ ZÉgÉÌ D¤ ¸Ávï ZÀ°AiÉÆ.
D¥ÁÚ©üvÀgï °¥ï¯Áè÷å £ÁlPï PÀ¯ÉZÁå zÉuÁåPï ¥sÀÅ®AªÉÇÑ CªÁÌ¸ï ºÁAiÀiï¸ÀÆ̯ÁAvï ²PÁÛ£ÁAZï vÁPÁ ¯Á¨ï¯ÉÆè. ºÉA zÉuÉA ¥Àæ¨sÁ«Pï PÀgÁÑ÷åPï 1937 E¸ÉéAvï ¥À¬Ä¯ÉÆè CªÁ̸ï vÁPÁ ¯Á¨sÉÆè. eÉ¥ÀÅöà 'PÁvÉÆ°Pï DPÀê£ï °ÃUï' ºÁZÉÆ ¸ÁAzÉÆ eÁªÁ߸ï¯Áè÷å D¥ÁÚ¯ÁVA eÉ¥ÀÅöàZÁå ¥sÁ| DAeɯÉmÉÆÖ£ï ¸ÀªÀiÁeï ¸ÉªÉSÁwgï ¤¢ JPÁÖAªïÌ «ZÁgï¯ÉèªÉ½A JªÀiï.¦.qɸÁPï gÀhļÁÌ°è ªÁmï £ÁlPï §gÀªïß ¥ÀæzÀgÀÄìAa D¤ ºÁAUÁ¸Àgï ¥Àrè §Ä£Áåzï vÁZÁå £ÁlPÁA ²APÉîa.
19370vï ¥À¬Ä¯ÉÆè £ÁlPï 'PÀªÀÄÆ夸ÀA' vÁuÉ §gÀAiÉÆè D¤ PÉÆqÁå¼ÁÑ÷å PÁvÉÆ°Pï PÀè¨ÁâZÉ gÀAUïªÀiÁAaAiÉÄgï ¹.J.J¯ï.ZÁå vÀgÁßmÁåAPï Wɪïß vÉÆ ¥ÀæzÀjê¯ÉÆ. 19390vï '°AiÉÆ¥ÉǼÁØaA ¥ÁvÁÌA', 19410vï '¸Àé¥ÁÚAvï ªÉÆgïß' £ÁlPï §gÀªïß SɼÀªïß zÁPÀAiÉÆè.
1943, ªÀiÁgÁÑAvï JPÁ ¢¸Á eÉ¥ÀÅöàZÁå ¹.J.J¯ï. vÀgÁßmÁåAPï eÉfévï ¨Á| eÉÆgïÓ D®ÄâPÉgïÌ ¥ÉÊ£ï vÁAZÁå £ÁlPÁA D¤ £Àl£ÁPï ±Á¨Á¹Ì ¥Álªïß ¥sÀÅ®AªÁÑ÷å §gÁ§gï KPï £ÁlPï ¸À¨Á ¸ÀÄgÁévï PÀjÑ D¯ÉÆÃZÀ£ï PÉ° D¤ PÁ¥ÀÅa£ï ¨Á| ¹j¯ï D¤ ¨Á| CUÉƹۤZÉ ªÀÄdw£ï PÉÆAQÚ £ÁlPï ¸À¨sÁ ¸ÁÜ¥À£ï PÀgÉÑA AiÉÆÃd£ï gÀÄvÁ PɯÉA. ºÁå AiÉÆÃd£ÁPï DzÁgï eÁªïß 19430vï §gÀ¬Ä¯ÉÆè qɸÁZÉÆ '«WÁßAvï fÃPï' £ÁlPï, ¸ÁA ®Ä«¸ï PÉƯÉfZÁå CPÁqÉ«ÄPï ¸Á¯ÁAvï vÁåZï ªÀgÁì ¸À¥ÉÛA§gï 19ªÉgï SɼÉÆ£ï zÁPÀAiÉÆè. vÁå ¢¸Á eÁ¯ÉÆ d¯ïä PÉÆAQÚ £ÁlPï ¸À¨sÉZÉÆ.
¨Á| D®ÄâPÉgïÌ ¥ÉÊ ¸ÁAUÁvÁ PÁ¥ÀÅa£ï ¨Á| ¦ü°¥ï £ÉjZÉÆ ¸ÁAUÁvï £ÁlPï ¸À¨sÉa §Ä£Áåzï WÀmï PÀgÀÄAPï ¥ÁªÉÇè. PÉzÁß ºÁå vÀgÁßmÁåA¤ PÉÆAQÚ £ÁlPï ¸À¨sÉPï §Ä£Áåzï WÁ°, £ÁlPï PÀ¯ÉPï ¸ÀA§Azsï eÁ°èA ««zsï xÀgÁaA «AZÁÚgï zÉtÂA D¸ï¯Éè, ««AUÀqï ¦ügÀÎeÁAZÉ ¸À¨Ágï vÀgÁßmÉ JPÀémÁ£ï ¯ÁVA ¸ÀgÉè D¤ ¥ÁmÁ¥Ámï £ÁlPÁA ±ÉígÁZÁå PÁvÉÆ°Pï PÀè¨ï, ¸ÀgÁÌj PÉƯÉfZÁå
¸Á¯ÁAvï, «Ä¯Ágï E¸ÉÆ̯ÁZÁå DAUÁÚAvï SɼÉÆ£ï zÁPÀAªïÌ ¸ÀÄgÀÄ PɯÉA.
£ÁlPï ¸À¨sÉZÉ ¸ÀÄgÉégï, qÉÆ£ï ¨ÉƸÉÆÌ ¸Á¯ï C¹ÛvÁéPï AiÉÄvÁ ¥ÀgÁåAvï JPÁ ¥Áæ¸ï KPï ªÀgÉÆÛ £ÁlPï §gÀAªÉÇÑ, ¥ÀæzÀjêvï PÀgÉÆÑ ¥ÀAvÁmï ZÀ¯ÁÛ¯ÉÆ ªÀÄíuÉåvï. ºÁå ªÀjéA vÁå PÁ¼Ágï PÉÆAQÚ ¨sÁ±ÉxÀAAiÀiï D¤ PÉÆAQÚ £ÁlPÁAxÀAAiÀiï ¤gÀèPÉê£ï D¸ï¯Áè÷å ¸À¨Ágï ¯ÉÆPÁxÀAAiÀiï §j C©ü¥ÁæAiÀiï G¨ÁÓ°. §gÀAªÉÑA zÉuÉA D¸ï¯Éè, ««AUÀqï ¦ügÀÎeÁAZÉ ¸À¨Ágï vÀgÁßmÉ ªÀiÁ£ÉøïÛ ¸ÀmÁ¸ÀnA £ÁlPï §gÀAªïÌ ¯ÁUÉè. SɼÀAªïÌ ¯ÁUÉè D¤ D¥Éè ªÀiÁAiÀiï¨sÁ±ÉxÀAAiÀiï ±É¼É¯Áè÷å PÉÆAQÚ ¯ÉÆPÁPï gÀÄa gÀÄaZÁå £ÁlPÁAZÉA ¥ÀPÁé£ï ¢Ãªïß, PÉÆAQÚ £ÁlPÁAa UÉæøïÛPÁAiÀiï ¥ÀgÀÎlÄAPï ¯ÁUÉè. ºÁå ªÀÄzÉA £ÁlPï §gÀAªÉÑxÀAAiÀiï JªÀiï.¦. qɸÁ£ï ¥ÁnA ¥À¼É¯ÉA£Á. vÉÆ £ÁlPï §gÀ¬ÄvïÛ UɯÉÆ.
DzÀgïê vÀvÁéA¤ ¦Pï¯Áè÷å qɸÁZÁå £ÁlPÁA¤ £À¬ÄÛPï vÀvÁéA D¤ ¸ÀªÀiÁfPï ¸ÀAzÉñï D¸ï¯Áè÷å£ï, PÉÆAQÚ gÀAUïªÀiÁAaAiÉÄgï KPï £À« PÁæAw eÁ¯Éè§jZï, PÉÆAQÚ ¸ÀªÀiÁfªÀAiÀiïæ ¥Àæ¨Áªï ¥sÁAPÀAªïÌ ¸Ázïå eÁ¯ÉA. ¸ÀªÀiÁfPï £ÁlPÁA ¸ÁAUÁvÁ ¸ÁAUÁvÁ zsÀjäPï £ÁlPï¬Ä vÁuÉ °PÉè. vÁZÁå £ÁlPÁAvÉè «±ÀAiÀiï D¤ gÁeÁAªï ¸ÀgïéPÁ½Pï eÁªÁ߸Á. vÁuÉ §gÀ¬Ä¯Éè zsÀjäPï £ÁlPï DvÁAAiÀiï gÀAUïªÀiÁAaAiÉÄgï gÀhÄUÀÓUÁÛvï D¤ ºÀeÁgÉÆA ¥ÉæÃPÀêPÁAPï JPÁÖAAiÀiÁÛvï. vÁZÉÆ '¸ÉƪÀiÁåZÉÆ ¥Á±ÁAªï', '¥sÁwªÀiÁa ¸Á¬Äâuï', 'Qæ¸ÁÛZÉA d£À£ï', 'ªÀiÁrÛgÁAZÉA dAiÀiïÛ', 'AiÉĪÉÆÌAqÁa SÁå¸ïÛ', 'D¹ì¹ZÉÆ ¸ÉgÁ¥sï' D¤ '¥ÉÇ滩±À£ï' JPÀݪÀiï ¥sÁªÀiÁzï
eÁªïß UÁeï¯Éè £ÁlPï. ºÁå £ÁlPÁAaA ¸À¨Ágï ¥ÀæzÀgÀê£ÁA¬Ä eÁ¯ÁåAvï. '¥ÉÇ滩±À£ï' £ÁlPï 1947 E¸ÉéAvï §gÀªïß ªÀÄÄPÁgï eÁAªïÌ D¸ÉÑA RgïÎ ¥ÀAiÉÄèAZï vÁuÉ ¯ÉÆPÁZÁå UÀĪÀiÁ£ÁPï ºÁqïß eÁUÀ¬Ä¯ÉèA.
KPï PÁ¼ï D¸ï¯ÉÆè. RAZÁAiÀiï ¸ÀAzÀgÁâgï £ÁlPï ¸À¨sÉPï ¥ÀæzÀgÀÄìAPï ¥sÁªÉÇvÉ £ÀªÉ £ÁlPï £ÁAvï eÁ¯Áågï, ªÉÆrÛ£Á¨Á¯ÁVA (JªÀiï.¦.qɸÁ) ¸ÁAUÁè÷ågï eÁ¯ÉA. ¥ÀÅgÀìvï ªÉļÁ£Á vÀgï¬Äà ¥ÀAzÁæ ¢¸ÁA©üvÀgï D¥ÀÅgÁâAiÉÄZÉÆ £ÁlPï §gÀªïß vÀAiÀiÁgï eÁvÁ¯ÉÆZï. vÁZÉÆ 'PÁeÁgÁa zÉÆvÉÆgïß' D¤ 'ºÀ½îzÀ ¥ÉǸÀ ¥ÀmÉègï' ºÁ¸ïå £ÁlPï ªÀÄíuï £ÁAªÁqÁè÷åvï.
JªÀiï.¦.qɸÁZÁå £ÁlPÁAZÁå CgÁÛ¨sÀjvï D¤ £ÁdÆPï ¸ÀA¨Á±ÀuÁAa WÀqÁªÀ¼ï ¥À¼Éªïß, ¨sÉÆUÀÄ£ï, £ÁlPÁZÉÆ CzsÀåPïê eÁªïß D¬Ä¯Áè÷å ªÀiÁ£É¸ÁÛ£ï vÁPÁ PÉÆAPÉÚAvÉÆè ±ÉÃPïì¦AiÀÄgï ªÀÄíuï ºÉÆUÀ½ì¯ÉèA. PÉÆAQÚ £ÁlPï ±ÉvÁAvï wÃ¸ï ªÀgÁìA¤ ¸ÀvÁÛ«Ã¸ï £ÁlPï §gÀªïß ²æà qɸÁ£ï vÉA GvÀgï RgÉA PɯÁA. PÀ¸ÉÆ vÉÆ £ÁlPï §gÀAiÀiÁÚgï, vÀ¸ÉÆZï GwÛêÀiï £Àmï¬Ä vÉÆ eÁªÁ߸ï¯ÉÆè.
¨sÀgÁä¢ÃPï D¤ WÀ£Á¢ÃPï ¥Ávïæ vÉÆ ¸À¨Á«Pï¥Àt £Àl£ï PÀgÁÛ¯ÉÆ. vÁuÉAZï §gÀ¬Ä¯Áè÷å £ÁlPÁA¤ D¤ «£ÉÆzÁA¤ vÉÆ ¥Ávïæ WÉvÁ¯ÉÆ. eÉ¥ÀÅöà ®ÆgïØ÷ì AiÀÄƤAiÀÄ£ÁZÁå PÁ¼Ágï xÁªïß vÉÆ £Àl£ÁAvï ºÉ¼ï¯ÉÆè. £ÀmÁAPï «AZÀÄ£ï vÁAPÁA ¥sÁªÉÇ vÉÆ ¥Ávïæ vÀAiÀiÁgï PÀgÉÆÑ ¤¥ÀÅuï vÉÆ.
PÀÄr£ï ¯ÁA¨ï ¢ÃUï, WÀªÀÄAqï ªÉQÛvÁéZÉÆ, ªÉÆêï PÁ¼ÁÓZÉÆ, GwÛêÀiï «ZÁgÁAZÉÆ qɸÁ ºÀıÁgï G®«à, §gÉÆ §gÀAiÀiÁÚgï, 'PÁvÉÆ°Pï «Äí£ÀvÉ'ZÉÆ ªÁªÁær, ¢AiÉĸÉfZÁå ¯Á¬ÄPï D¥ÉǸÀÛ¯Á¢ZÁå Pˤì¯ÁZÉÆ Rd£ÁÝgï eÁªïß ªÁªÀÅgÁè. ¥ÀAaéÃ¸ï ªÀgÁìA ªÀÄzÉA £ÁlPï ¸À¨ÉZÉÆ ¥ÁAZï ¥Á«ÖA G¥ÁzÀåPïê, ZÁgï ¥Á«ÖA PÁgÀåzÀjê, zÉÆÃ£ï ¥Á«ÖA Rd£ÁÝgï eÁªïß «AZÉÆ£ï AiÉÄêïß, R¼À£Á¸ÁÛ£Á ªÁªÀÅgÁè D¤ ¸ÉªÁ ¢¯Áå.
£ÁlPï PÀ¯ÉxÀAAiÀiï vÁa ±Áåw D¤ gÀAUïªÀiÁAaAiÉÄa ¸ÉªÁ ªÀiÁAzÀÄ£ï, 1956 E¸ÉéAvï, ¥Á¥Á ¦AiÀÄÄ¸ï ¨ÁgÁªÁå£ï '¨É£ÉªÉÄgÉAw' ©gÀÄzÁ¸ÀªÉA ¨sÁAUÁgÁZÉA ¥ÀzÀPï ¢Ãªïß ªÀiÁ£ï ¥ÁZÁgï¯ÉÆè. vÁåZï V£Áå£Á¨sÀjvï, R½ävï £Ávï¯Áè÷å ªÁªÁæªÀjéA ¸ÀAvÀıïÖ eÁ°è
PÉÆAQÚ ¥ÀgÁÓ, vÁPÁ PÉÆAPÉÚAvÉÆè ±ÉÃPïì¦AiÀÄgï ªÀÄíuïZï G¯ÉÆ ªÀiÁgÁÛ°. 1954 E¸ÉéAvï PÉÆAQÚ £ÁlPï ¸À¨sÉ£ï JªÀiï.¦.qɸÁZÉÆ ZÁgï ¨sÁUÁAZÉÆ £ÁlPï '¸ÉƪÀiÁåZÉÆ ¥Á±ÁAªï' ¥ÀŸÀÛPÁ gÀÄ¥Ágï ¥ÀgÀÎmï PɯÁ.
¸Ámï ¸ÀvÀÛgï ªÀgÁìA¢ PÉÆAQÚ PÀ¯Á ¥sÀÅ®AªïÌ, fªÁ¼ï GgÀAªïÌ D¤ PÉÆAQÚ ¥ÀgÉÓPï PÉÆAQÚ £ÁlPï PÀ¯ÉxÀAAiÀiï GgÁâ ºÁqÀAªïÌ PÁæAw PɯÁè÷å JªÀiï.¦.qɸÁZÉA £ÁAªï PÉÆAQÚ ¨sÁ¸ÉZÁå ©üvÀgï CªÀÄgï GgÉÆA ªÀÄíuï PÉÆAQÚ ¸ÀA¸Ágï (www.konkaniworld.com) D±ÉvÁ D¤ » ªÀiÁ£Áa ±ÀÈzÁÞAd° C¦ðvÁ.